خانه / مقالات

مقالات

خوانش‌ «نصر» از اسلام به خوانش اهل‌سنت نزدیک است / اظهار نظرهای حجت الاسلام مهدوی درباره پرفسور حسین نصر

حجت‌الاسلام منصور مهدوی، نویسنده دو کتاب «سنجش سنت» و «دولتمرد چهارم» درباره زوایای شخصیتی و زندگانی سید حسین نصر، در گفت و گو با فارس درباره این فیلسوف اظهار نظر کرده است. وی در بخش نخست منتشر شده این مصاحبه به نکات زیر اشاره کرده است: *شهرت درباره آقای سید حسین نصر، مرا تشویق کرد تا ببینیم در حوزه‌های علوم انسانی چه حرف‌هایی دارند و چه نظراتی را بیان کرده‌اند. *در جریان نوشتن کتاب ها، مطالب و دیدگاه‌هایی که ابتدا از او در مسائل سیاسی به دست آوردم یک حاشیه بود. حاشیه‌ای که نمی‌توانستم از آن چشم بپوشم چون بالاخره آقای نصر به طور رسمی، چندین نقش سیاسی ایفا کرده بود همچنین خود او در آثار اخیرش، هیچ ابایی ندارد از اینکه صریحاً بگوید چه سِمت‌هایی داشته و در حکومت پهلوی چه کارهایی انجام داده است. *نصر و سنت‌گراها به ...

ادامه مطلب »

«آینه را نشکنیم»؛ پاسخی به موضع‌گیری سیدحسین نصر درباره کتاب «دولتمرد چهارم»

حجت‌الاسلام منصور مهدوی از جمله محققان و پژوهشگرانی است که به پژوهش درباره زوایای شخصیتی و زندگانی سید حسین نصر پرداخته است و در همین زمینه دو کتاب «سنجش سنت» و «دولتمرد چهارم» را به رشته تحریر درآورده است. وی هدف خود را از تألیف این دو اثر، فراهم آوردن بستر مناسب برای تعامل واقع‌بینانه و هوشمندانه با گفتمان سنت‌گرایی و سیدحسن نصر معرفی می‌کند. به گزارش خبرگزاری فارس، حجت‌الاسلام مهدوی معتقد است: امروز گفتمان‌های پرشماری با کمک نظام در فضای فکری کشور جریان دارند و نهادهای فرهنگی می‌توانند با معرفی علمی و دور از هیاهو، ضمن بیان قوت‌ها و ضعف یک تفکر، فرصت‌ها و چالش‌های آن را نیز برای نظام جمهوری اسلامی فراهم کند. کتاب دولتمرد چهارم در اواخر بهار امسال با حضور محمد رجبی رئیس کتابخانه مجلس رونمایی شد و به همین مناسبت، گفت‌وگوی مشروحی با مهدوی انجام ...

ادامه مطلب »

روحانیت شیعه و برخورد با غرب

ظهور و بروز اندیشه‏ها و جریان‏های جدید، در نسبت به اندیشه‏ها و جریان‏های موجود به یکی از سه شکل متصور ذیل صورت می‏گیرد: ۱٫ بر اندیشه‏ها و جریان‏ها موجود تأثیر می‏گذارد و آنها را در درون خود حل می‏کند؛ آن‏گونه که ورود اسلام به ایران چنین کرد و همه مناسبات اندیشه‏ای و رفتاری ایرانی را به رنگ خود درآورد. ۲٫ در اندیشه‏ها و جریان‏های موجود حل می‏شود؛ آن‏گونه که مغولان فاتح کشورهای اسلامی در آن حل شدند و پس از مدتی کوتاه، عملاً اندیشه و جریان مغولی از بین رفت. ۳٫ در نزاعی نسبتاً طولانی وارد خواهند شد؛ آن‏گونه که اندیشه تجدد و مدرنیته با اندیشه اسلامی، به‏ویژه نوع شیعی آن درافتاده است. در این نزاع، گاه، شاهد غلبه اندیشه تجدد هستیم؛ آن‏گونه که در مشروطه دوم محقق شد و گاه شاهد غلبه اندیشه و تفکر شیعی هستیم؛ آن‏گونه که ...

ادامه مطلب »

دو نگاه به روشنفکری در ادبیات سیاسی ایران

میرزا آقاخان کرمانی را معمولاً اولین کسی می‌دانند که مفهوم روشنفکر را با اصطلاح منورالفکر در ادبیات سیاسی ایران استفاده کرده‌ است. او منورالفکرها را رافع‌الخرافات‌ و منورالعقول معرفی می‌کند‌ و از ترکیب‌های دیگری همچون روشن‌سرا، روشنستان و نور خویشتاب در توصیف روح روشنگری اروپا استفاده می‌کند.۱ پس از او منورالفکر بر طبقه‌ای تحصیل‌کرده و آشنا به تمدن جدید اطلاق شد که شیفته و طرفدار غرب بودند و عموماً با تحصیل در غرب و دیدن پیشرفت‌های دنیای مدرن، درمان و راه چاره‌ی جبران عقب‌ماندگی جامعه‌ی ایران را در پیروی بی‌چون و چرا از غرب در عرصه عمل و نظر می‌دیدند و به نقد و نفی مبانی سنتی، اجتماعی و فرهنگی خود می‌پرداختند. بنا به گفته‌ی جلال آل‌احمد، روشنفکر ایرانی، انسانیت خود را هم از فرنگ می‌گرفت، در لحظه‌های حساس تاریخی طرف قدرت و حکومت را گرفته و رسالت آنها دو ...

ادامه مطلب »

چهار موج روشن‌فکری در ایران

یکی از وجوه مهم نهضت مشروطه، نقش‌آفرینی روشن‌فکران غرب‌زده و به انحراف کشاندن این حرکت مردمی به سمت منافع بیگانگان بوده است. به مناسبت چهاردهم مرداد ماه، سالروز صدور فرمان مشروطه دکتر محمدرحیم عیوضی، پژوهشگر و استاد دانشگاه به بررسی دوره‌های مختلف روشن‌فکری در ایران پرداخته است. در تاریخ معاصر ایران و از آغاز‌ ورود جریان روشن‌فکری به عنوان یک پدیده‌ی نامأنوس و جدید تا امروز، می‌توان چهار موج روشن‌فکری را برشمرد: موج اول که در دوران مشروطه شکل ‌گرفت. موج دوم که پس از مشروطه و در دوران پهلوی اول پدید آمد. موج سوم که مربوط به دوره‌ی پهلوی دوم است و موج چهارم که به سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی برمی‌گردد و تا امروز هم ادامه دارد. موج اول؛ روشن‌فکری در دوران مشروطه تجزیه‌ و تحلیل مقوله‌ی روشن‌فکری در ایران نیازمند توجه به فرهنگ و محیطی است ...

ادامه مطلب »

چکیده کتاب جریان شناسی فکری ایران معاصر

چاپ نخست کتاب جریان شناسی فکری ایران معاصر به قلم حجت الاسلام عبدالحسین خسروپناه در سال ۱۳۸۸ شمسی و به همت موسسه حکمت نوین اسلامی منتشر شده است. این کتاب می کوشد تا با معرفی، تبیین و تحلیل برخی از جریان های فکری معاصر ایران و به نقد کشیدن آنها فضایی را برای گفت وگوی آزاد فراهم آورد و همچنین طالبان آشنایی با دیدگاه های مختلف فکری را به آشنایی هر چند مختصر از این جریانات برساند. جریان شناسی فکری ایران معاصر در ۹ گفتار و در ۴۰۴ صفحه به این مهم پرداخته که خلاصه ای از اهم مباحث مطرح شده در آن را می خوانید: گفتار نخست: گفتار نخست کتاب به بیان کلیات و گونه شناسی جریان ها و همچنین جریان شناسی های معاصر اختصاص دارد. دراین بخش مولف به بیان چرایی پرداختن به این جریان ها و همچنین ...

ادامه مطلب »

جریان های روشنفکری ایران- اختلاف روشنفکران-

روشنفکران غرب یکدیگر را نمی کوبند ولی روشنفکران معاصر ایران همدیگر را می کوبند؟ فرهیخته عزیز درپاسخ به این پرسشتان که فرمودید: « چرا روشنفکران غرب یکدیگر را نمی کوبند و…» باید بگوییم؛ آیا به راستی کلیت این موضوع صحیح است یا نه؟ یعنی واقعا اینچنین است که روشنفکران غرب با هم هیچ اختلاف ومشکلی نداشته و یکدیگر را رد و نکوبیده اند؟ و… متاسفانه واقعیت مخالف فرمایش شماست. با مختصر مطالعه در تاریخ اندیشه و روشنفکری غرب به این مطلب خواهید رسید، که برعکس تصورتان تاریخ غرب نیز پر است از این کوبیدن ها و انتقادات و… از زمان سقراط گرفته تا پوپر، کانت وغیره و از آن زمان تا الان و این چنین نیست که این مباحث مختص کشورمان، ایران باشد. اما درمورد اختلاف روشنفکران داخلی نیز باید بگوییم که توجه به تعریف و گونه شناسی روشنفکری و ...

ادامه مطلب »

جریان های روشنفکری در ایران معاصر

می توان جریان روشنفکری در ایران را در یک تقسیم بندی کلی به روشنفکری دینی و غیردینی تقسیم کرد. بدین سان، روشنفکران، هریک، در یکی از جریان های پنج گانه ی پیش گفته جای می گیرند. بیشترین تأثیر این جریان بر جامعه به دوره ی پس از انقلاب مشروطه بازمی گردد. از همین زمان است که واژه «منور الفکر» پا به میدان ادبیات سیاسی کشور ما نهاد و تا به امروز تأثیر خود را بر امور سیاسی جامعه حفظ کرده است. ۶-۱٫ تعریف و انواع جریان روشنفکری روشنفکر را به نوگرا، تجدد پرست و آنکه رواج آیین و افکار نو را پی می جوید و منسوخ شدن آیین کهن را در هدف دارد، تعریف کرده اند. (۱) امّا «روشنفکر» در اصل به کسی می گویند که دارای فکری باز، ذهن بصیر و اندیشه ای روشن نسبت به امور است. مفهوم ...

ادامه مطلب »

جریان های التقاطی در تاریخ ایران معاصر

ورود مکاتب غربی به کشور و تأثیر آنها بر افکار برخی جوانان و روشنفکران و فقدان شناخت صحیح از اسلام ناب از یک سو و یأس برخی صاحبان افکار از نجات کشور و مبارزه با استبداد، استعمار و عقب ماندگی، نوعی التقاط بین مکاتب را همراه آورد. این نوع تفکر در دهه ۱۳۳۰ ش. به تدریج نضج گرفت و سازمان ها و تشکل هایی را پدید آورد. جریان التقاطی پی آمدهای زیانبار فراوانی برای کشور داشته است. هم اکنون نیز بخش مهمی از این جریان بر همان موضع پیشین پای می فشارد. ۵-۱٫ تعریف «التقاط» از لَقَطَ به معنای برچیدن و از زمین چیزی را برگرفتن و بخشی از گفتار کسی را گرفتن است. «التقاطی» کسی است که مجمو عه ای را از مجموعه دیگر برمی چیند و می گیرد. «التقاطیون»، گروهی از فلاسفه قدیم بودند که از هر مکتبی ...

ادامه مطلب »

جریان شناسی پنج دوره روشنفکری ایرانی در بستر تاریخ معاصر

«من بارها گفته‌ام که روشنفکری در ایران بیمار متولد شد؛ مقوله روشفنکری با خصوصیاتی که در عالم تحقق و واقعیت دارد ـ که در آن، فکر علمی، نگاه به آینده، فرزانگی، هوشمندی، احساس درد در مسایل اجتماعی، به خصوص آنچه که مربوط به فرهنگ است ـ در کشور ما بیمار و ناسالم و معیوب متولد شد. چرا؟ چون کسانی که روشنفکران اول تاریخ ما هستند، آدم‌های ناسالمند.»(۱) بحث از روشنفکری دشوار است. نگارنده در این مقال قصد ندارد راجع به جریان‌های مختلف روشنفکری به صورت کاملاً مبسوط قلم فرسایی کند، بلکه غرض اصلی این است که با گذری در تاریخ و آشنایی هر چند اندک با اندیشه‌های روشنکفران برجسته در دوره‌های مختلف زمانی، اذهان مخاطلبان عزیز با جریان‌شناسی این جنین ناقص‌الخلقه در ایران، بیش از پیش آشنا گردد. سعی بر آن است تا جریان‌ها و امواج روشنفکری در ایران طی ...

ادامه مطلب »
طراحی سایت
طراحی سایتسئوسرویس و تعمیر کولر گازی